7 zasad długiego życia baterii litowo-jonowej

Bateria to często ponad połowa wartości hulajnogi. Czy wiecie, że taka bateria litowo-jonowa, może służyć nawet kilkanaście lat? Co sprawia zatem, że niektóre baterie mają problemy z przetrwaniem nawet 2 lat objętych ustawową rękojmią? Jedną z przyczyn jest sposób traktowania baterii przez użytkownika. Oto 7 zasad, których poznanie może znacząco wydłużyć życie baterii litowo-jonowej w Twojej hulajnodze, laptopie czy telefonie.

 Przechowywanie

1. Nie ładuj do pełna

Pamiętaj, że optymalne warunki dla baterii to naładowanie 40-60%. Zwłaszcza jeśli bateria nie będzie używana przez dłuższy okres, naładowanie jej do pełna i pozostawienie w tym stanie przyspieszy proces degradacji ogniw. Również niekorzystne jest pozostawienie baterii w stanie całkowitego rozładowania.

2. Chłodniej znaczy lepiej

Optymalna temperatura przechowywania baterii to 5-15°C, więc jeśli masz taką możliwość, przechowuj baterię raczej w chłodnym garażu czy piwnicy niż w ciepłym mieszkaniu.

3. Unikaj wilgoci

Miejsce przechowywania sprzętu powinno być raczej chłodne, ale przede wszystkim pozbawione wilgoci. Jeśli nie możesz zapewnić suchego i zarazem chłodnego pomieszczenia - wybierz miejsce pozbawione wilgoci, nawet jeśli będzie tam panować wyższa temperatura.

Używanie

4. Nie ładuj “na zapas” 

Pierwsza zasada przechowywania “Nie ładuj do pełna” jest szczególnie ważna w przypadku sprzętów użytkowanych sezonowo, które co roku odstawiane są np. na zimowy odpoczynek. Warto jednak wnioski  zastosować również w codziennym użytkowaniu. Bo skoro już wiemy, że oczekiwanie w stanie pełnego naładowania nie jest dobre dla baterii, warto takie ładowanie odpowiednio zaplanować również w cyklu dobowym. Bardzo tani i skuteczny sposób to np. użycie prostego włącznika czasowego - koszt około 20 zł - dzięki któremu łatwo ustawimy optymalny czas ładowania hulajnogi. Jeśli np. potrzebujemy naładowanej hulajnogi o 8:00 rano, to start ładowania wystarczy ustawić na 5:00 rano.

5. Unikaj przegrzewania i zamarzania

Optymalna temperatura pracy baterii to 15-25°C. Łatwo to zapamiętać, ponieważ jest to również temperatura komfortowa dla człowieka. Unikanie ekstremalnych temperatur, zarówno wysokich, jak i niskich, bardzo pomaga w zachowaniu żywotności. Oczywiście bateria będzie nadal pracować, zarówno w temperaturze 45°C, jak i przy -10°C. Warto jednak mieć świadomość, że nie są to korzystne warunki i ograniczać ich wpływ. Jeśli np. potrzebujemy pojechać do pracy w wyjątkowo mroźny dzień, korzystnie będzie wyjechać z domu na “ciepłej” baterii oraz przechować ją w ciągu dnia raczej w budynku niż na zewnątrz. Analogicznie, w upalne dni możemy w ten sposób unikać narażania baterii na wysokie temperatury.

6. Nigdy nie ładuj zimnej ani gorącej baterii

O ile zalecenia temperaturowe dotyczące użytkowania baterii można traktować jako cenne rady, które długofalowo poprawiają żywotność, to zalecenie dotyczące ładowania należy traktować jako bezwzględną konieczność. Już jedna próba ładowania zamarzniętej baterii może skończyć się jej uszkodzeniem. Niestety tylko część baterii posiada elektroniczną blokadę ładowania, gdy temperatura baterii jest nieodpowiednia. Warto więc przyjąć ogólną zasadę, aby unikać ładowania w niepewnych warunkach temperaturowych. Tutaj znowu bezcenny może okazać się prosty włącznik czasowy, który opóźni moment rozpoczęcia ładowania dając baterii czas na “dojście do siebie”, czyli zbliżenie do optymalnego zakresu 15-25°C.

Leczenie

7. Reaguj na pierwsze objawy “choroby”

Omówione zasady “zdrowego życia” baterii pomagają znacząco spowalniać procesy starzenia oraz minimalizować ryzyko uszkodzeń. Jeśli jednak pojawią się już jakieś niepokojące objawy - najczęściej w postaci widocznego spadku mocy, albo utraty zasięgu - ważne jest, aby zareagować szybko. Czasem przyczyna jest prosta i tania do usunięcia, np. niestabilne połączenie elektryczne, albo różnice napięć na ogniwach spowodowane błędnym działaniem układu BMS. Brak wczesnej reakcji prowadzi jednak z czasem do szybkiej degradacji ogniw i w efekcie do kosztownych napraw lub nawet konieczności wymiany całej baterii na nową. Aby temu zapobiec wyślij baterię na “wczesną diagnostykę”, gdy tylko pojawią się pierwsze niepokojące objawy. 

***
Materiały źródłowe użyte w opracowaniu:
https://batteryuniversity.com/article/bu-808-how-to-prolong-lithium-based-batteries
https://www.researchgate.net/publication/303890624_Modeling_of_Lithium-Ion_Battery_Degradation_for_Cell_Life_Assessment